Παστερίωση γάλακτος

Η διαδικασία της παστερίωσης πήρε το όνομα της από τον Louis Pasteur ο οποίος ανακάλυψε την καταστροφή των μικροοργανισμών στο κρασί, όταν η θερμοκρασία του ξεπερνούσε το σημείο βρασμού. Η επεξεργασία αυτή, αργότερα χρησιμοποιήθηκε με την ίδια επιτυχία και στο γάλα, όπου και παραμένει έως και σήμερα μια πολύ σημαντική ενέργεια κατά την διαδικασία της επεξεργασίας του.
Αφού συλλεχθεί λοιπόν, το γάλα από τις φάρμες και μεταφερθεί στα εργοστάσια, αφαιρείτε ένα μέρος από το λίπος που περιέχει και στην συνέχεια, ακολουθεί η διαδικασία της παστερίωσης του. Με την παστερίωση όπως είπαμε, καταστρέφουμε τους μικροοργανισμούς που περιέχει το γάλα. Η παστερίωση γίνεται σε ειδικές εγκαταστάσεις και είναι απαραίτητη, γιατί όσο και αν πιστεύει κανείς ότι το γάλα είναι καθαρό και δεν περιέχει μικροοργανισμούς, πολλές φορές περιέχει και μάλιστα σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Κάλλιστα δηλαδή, μπορεί κάποιος να παρομοιάσει τον όρο της παστερίωσης, με τον όρο της αποστείρωσης. Άρα η παστερίωση δεν αποτελεί τίποτα άλλο, από μια εξασφάλιση της υγιεινής του γάλακτος. Ακολούθως, το γάλα συσκευάζεται και διανέμεται στα σημεία πώλησης του.
Fresh milk Vs UHT milk
Το φρέσκο γάλα αποστειρώνεται σε θερμοκρασία 72ο C για περίπου 15 δευτερόλεπτα, έχει διάρκεια ζωής περίπου μια εβδομάδα και μετά την επεξεργασία του θα πρέπει να αποθηκευτεί στο ψυγείο σε θερμοκρασία 1 – 4°C.
Το γάλα μακράς διαρκείας ( UHT ) αποστειρώνεται σε θερμοκρασία άνω των 100ο C για περίπου 5 δευτερόλεπτα, έχει διάρκεια ζωής αρκετούς μήνες και μετά την επεξεργασία του δεν χρειάζεται αποθήκευση σε ψυγείο.
Το γάλα μακράς διάρκειας ( UHT ) κατά την επεξεργασία του για ζεστό αφρόγαλα, δεν είναι το ίδιο αποδοτικό σε διόγκωση σε σχέση με το φρέσκο γάλα. Επίσης έχει πολύ έντονη και βαριά γεύση, που θυμίζει πολύ το εβαπορέ γάλα και καλύπτει έτσι την γεύση του καφέ, προσδίδοντας του κάποια ιδιαίτερη για πολλούς μυρωδιά και γεύση.
Πρωτεΐνες και διόγκωση γάλακτος

Η διόγκωση του γάλακτος κατά την επεξεργασία του για την παρασκευή αφρόγαλου, οφείλεται καθαρά στις πρωτεΐνες. Είτε το γάλα είναι αποβουτυρομένο, είτε ημι-αποβουτυρομένο, είτε πλήρες σε λιπαρά, είτε γάλα σόγιας, είτε κατσικίσιο γάλα κτλ. εάν περιέχει πρωτεΐνες, θα διογκωθεί. Με το ακροφύσιο το μόνο που κάνουμε είναι να εισάγουμε αέρα μέσα στο γάλα. Τον αέρα αυτό, στην κατάλληλη θερμοκρασία, τον παγιδεύουν οι πρωτεΐνες με αποτέλεσμα την διόγκωση του γάλακτος. Πράγμα που σημαίνει ότι, μπορείτε να φουσκώσετε το γάλα σας όσο θέλετε, αρκεί να έχουν μείνει πρωτεΐνες ελεύθερες, μέσα σε αυτό. Για καλύτερο αποτέλεσμα, προτιμάτε να χρησιμοποιείτε κάθε φορά καινούργιο γάλα, το οποίο δεν έχετε ξαναχρησιμοποιήσει, άρα δεν έχετε καταστρέψει τις πρωτεΐνες του.
Εάν χρησιμοποιήσετε πλήρες αποβουτυρομένο γάλα, θα έχετε τη μεγαλύτερη δυνατή απόδοση σε κρέμα, μιας και η παρουσία λιπαρών δρα αρνητικά και ανταγωνιστικά με τις πρωτεΐνες. Αυτό βέβαια, όταν θέλετε αρκετή ποσότητα κρέμας, διότι με το ίδιο γάλα, δεν θα μπορέσετε να δημιουργήσετε ροφήματα με latte art, όπου θέλουμε να έχουμε μια πιο ελαστική κρέμα. Για το latte art, το φρέσκο γάλα με 3,5% λιπαρά και πλέον, θεωρείται το πιο ιδανικό.
Εάν για τον οποιοδήποτε λόγω παρατηρήσετε ότι το γάλα σας, δεν διογκώνεται, αυτό συμβαίνει γιατί είναι παλιό. Τα λιπαρά σπάνε μέσα στο γάλα και η γλυκερόλη που απελευθερώνεται, δρά αρνητικά ως προς τις πρωτεΐνες του γάλακτος, με αποτέλεσμα τη μη διόγκωση του. Προσπαθήστε λοιπόν να χρησιμοποιείται το γάλα σας, μέσα σε διάστημα 3 έως 4 ημερών.
Λίγα χρήσιμα στοιχεία για το γάλα

Μιας και πολύ κουβέντα γίνεται για το latte art, ας μην ξεχνάμε το πιο βασικό συστατικό του… το γάλα. Το γάλα λοιπόν, είναι ένα υγρό στοιχείο που περιέχει νερό, πρωτεΐνες, λιπαρά, λακτόζη και άλλα θρεπτικά συστατικά. Τι κάνει όμως, το κάθε ένα από αυτά τα στοιχεία; Οι πρωτεΐνες, συμβάλλουν στη στερεά μορφή του αφρόγαλου και είναι πολύ ευαίσθητες στις μεταβολές της θερμοκρασίας. Όταν ξεπερνάνε κατά την παρασκευή του αφρόγαλου τους 70ο C, απελευθερώνουν ένα αέριο, το Θείο, το οποίο δίνει στο γάλα δυσάρεστη οσμή και γεύση (γι΄αυτό και όταν ξεπερνάμε αυτή τη θερμοκρασία, λέμε ότι κάηκε το γάλα). Τα λιπαρά, δίνουν μια βελούδινη αίσθηση στο στόμα μας και συμβάλλουν στην πλούσια και κρεμώδη υφή του αφρόγαλου. Ενώ στην λακτόζη, οφείλει το γάλα τη γλυκιά γεύση και τις θερμίδες του.
Το γάλα πρέπει να διατηρείται στους 1 – 4° C , κλεισμένο αεροστεγώς σε συσκευασία tetra pack. Είναι πολύ ευαίσθητο στο φως και όταν έρχεται σε επαφή μαζί του αρχίζει να πικρίζει. Γι΄αυτό, ιδανικές συσκευασίες είναι οι σκουρόχρωμες και όχι τα διάφανα πλαστικά ή γυάλινα μπουκάλια. Η χρήση, ενός ψυγείου αποθήκευσης αποκλειστικά για το γάλα κρίνεται απαραίτητη, λόγω της μεταβολής της θερμοκρασίας του χώρου με το συνεχόμενο άνοιξε-κλείσε.
Μια από τις πιο κακές συνήθειες των barista σήμερα, αποτελεί το κούνημα της συσκευασίας του γάλακτος πριν την χρήση του. Το γάλα, δεν είναι χυμός, οπότε δεν θέλει κούνημα, γιατί έτσι, αλλοιώνεται η ποιότητα του.
Latte art – Tulip
Ας δούμε, πως μπορεί κάποιος να κάνει μια τουλίπα ή αλλιώς βιολέτα. Ξεκινήστε, ρίχνοντας με νευρικές κινήσεις το γάλα σας στο κέντρο και προς το πάνω τοίχωμα του φλιτζανιού σας. Μόλις εμφανιστεί ο πρώτος λευκός κύκλος, ανασηκώστε και σε πολύ κοντινή απόσταση επιστρέψτε με τον ίδιο τρόπο και δημιουργήστε άλλον ένα δεύτερο κύκλο. Συνεχίστε κατά τον ίδιο τρόπο δημιουργώντας όσους κύκλους μπορείτε, αλλά όταν φτάσετε στον τελευταίο, σηκώστε την γαλατιέρα σας ρίχνοντας μόνο γάλα και χωρίστε όλους τους κύκλους στην μέση, δημιουργώντας έτσι την τουλίπα σας.
Latte art – Rosetta
Aς δούμε, πως μπορεί κάποιος να κάνει μια Rosetta. Από τα πιο βασικά είναι να αρχίστε σχεδόν ταυτόχρονα με την εκχύλιση του espresso, την επεξεργασία του γάλακτoς για την παρασκευή αφρόγαλου. Αφού στρώσετε το γάλα σας και κρατήσετε την επιθυμητή ποσότητα, ξεκινήστε, ρίχνοντας το γάλα σας από ψηλά και στο κέντρο του φλιτζανιού σας. Αμέσως μετά πλησιάστε στο κέντρο της κούπας και με νευρικές κινήσεις αριστερά δεξιά, κατευθύνετε τη ροή του γάλακτος σταθερά προς το μπροστά μέρος της κούπας αλλά ταυτόχρονα τραβήξτε σιγά σιγά την γαλατιέρα σας προς τα πίσω, δημιουργώντας έτσι τις πρώτες γραμμές γάλακτος στην επιφάνεια του καφέ. Μόλις γεμίσει η κούπα σας, ανασηκώστε ελαφριά την γαλατιέρα σας και με ευθεία κίνηση προς τα εμπρός, ρίχνοντας μόνο γάλα, δημιουργήστε μια πολύ ωραία Rosetta.
Κλήρωση Tim Wendelboe Espresso Blend…
Στις 2 Σεπτεμβρίου, θα πραγματοποιήσω την κλήρωση δυο συσκευασιών του 1 kg, του χαρμανιού που έπαιξα στο παγκόσμιο πρωτάθλημα barista. Στην κλήρωση θα λάβουν μέρος όσοι έχουν αφήσει κάποιο σχόλιο σε κάποιο από τα άρθρα αυτού του blog. Και αυτό το κάνω πιο πολύ, γιατί ένας από τους σκοπούς του συγκεκριμένου blog, είναι η μεταξύ μας επικοινωνία μέσα από αυτό. Δώστε λοιπόν και εσείς το παρόν, λέγοντας μου το πως σας φαίνεται αυτό το blog, το τί ίσως θα θέλατε εσείς να γράφω σε αυτό ή εάν δεν είστε του χώρου αλλά διαβάζεται το συγκεκριμένο blog, απλά πείτε ένα γειά στην κοινότητα του, και που ξέρετε ίσως σε λίγες μέρες να πίνετε έναν πάρα πολύ ωραίο και φρεσκοκαβουρδισμένο καφέ..
Il Via Vai
Δεν υπάρχει πιο ωραίο πράγμα από το να απολαμβάνεις τον καφέ σου, μαζί με ανθρώπους, οι οποίοι μοιράζονται το ίδιο πάθος με εσένα για τον καφέ.
Σήμερα λοιπόν, επισκέφθηκα το ολοκαίνουργιο café του φίλου μου Παύλου Φεσατίδη, πανελλήνιου πρωταθλητή Latte Art 2006, στην Λεωφόρο Ηρακλείου ακριβώς έξω από τον σταθμό του ΗΣΑΠ στα Πευκάκια. Αποτελεί παράρτημα του γνωστού il Via Vai Caffe και λόγω της παρουσίας του Παύλου σε αυτό, εκτός της εγγυημένης ποιότητας των προϊόντων, θα απολαύσετε το ρόφημα της επιλογής σας, με latte art στην επιφάνεια αυτού. Ήταν σίγουρα, ένα από τα πιο ωραία απογεύματα που πέρασα πίνωντας καφέ, φέτος το καλοκαίρι.
Εάν λοιπόν, βρεθείτε στην περιοχή, θα σας πρότεινα να κάνετε μια στάση και να απολαύσετε τον καφέ σας, ζητώντας και το ανάλογο σχέδιο στην επιφάνεια του, από τα χέρια ενός πρωταθλητή του είδους.
Aφαλάτωση και ποιότητα νερού
Η ποιότητα του νερού που χρησιμοποιούμε για την παρασκευή ενός espresso, είναι υψίστης σημασίας δεδομένου ότι το νερό αποτελεί το 98% ενός espresso μέσα στο φλιτζάνι, ενώ το υπόλοιπο 2% αποτελείται από τα γευστικά έλαια του καφέ. Συνεπώς το νερό που χρησιμοποιεί η espressoμηχανή, θα πρέπει να είναι καθαρό, πόσιμο και φρέσκο, χωρίς άλλες γεύσεις, μυρωδιές ή χρώματα. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα του νερού είναι ο βαθμός σκληρότητας του, το pH του και η παρουσία χλωρίου μέσα σε αυτό. Η ποιότητα του νερού λοιπόν, είναι πολύ σημαντική. Σε τέτοιο σημείο, όπου από το ίδιο χαρμάνι, με διαφορετικής ποιότητας νερό, παρασκευάζονται ροφήματα με εντελώς διαφορετικές γεύσεις. Να θυμάστε ότι όσο μεγαλώνει η σκληρότητα του νερού, τόσο αμβλύνονται τα διάφορα χαρακτηριστικά του καφέ στο φλιτζάνι. Για να είστε λοιπόν σίγουροι για την ποιότητα του νερού σας, καλό θα ήταν να κάνετε αφαλάτωση κάθε 15 μέρες, όση ποσότητα καφέ και εάν έχετε παρασκευάσει στην μηχανή σας. Η διαδικασία της αφαλάτωσης είναι πολύ απλή και πρέπει να την κάνει ο barista. Το μόνο που θα χρειαστείτε, είναι ημίχονδρο αλάτι σε σωστή ποσότητα αναλόγως του αφαλατωτή σας. Συνήθως οι μικροί αφαλατωτές χρειάζονται 300-500 gr αλάτι και η όλη διαδικασία κρατάει γύρω στα 30 λεπτά. Προσοχή μόνο, όταν κάνετε αφαλάτωση, να έχετε πάντα κλειστή την μηχανή σας, για να μην τραβήξει κατά λάθος νερό με αλάτι μέσα στο boiler της. Όσοι πάλι δεν γνωρίζετε την διαδικασία της αφαλάτωσης, η εταιρία με την οποία συνεργάζεστε είναι υποχρεωμένη να σας την δείξει, όχι όμως και να την κάνει συνέχεια. Καλό θα ήταν λοιπόν να ρωτάτε που και που από εγκυκλοπαιδικό ενδιαφέρον στα καταστήματα που συχνάζετε, κάθε πότε κάνουν αφαλάτωση. Από την απάντηση και μόνο, θα καταλάβετε πολλά…
El Santuario Estate Tipica
Εκτός των εμπειριών που κέρδισα από τον διαγωνισμό και των γνώσεων απο τα σεμινάρια τα οποία παρακολούθησα στην Ιαπωνία, κατάφερα να πραγματοποιήσω και το όνειρο κάθε λάτρη του καφέ. . .
Γυρνώντας την έκθεση του SCAJ και μιλώντας με αρκετούς ανθρώπους, ξαφνικά είδα σε ένα περίπτερο τέσσερα μικρά καφεόδεντρα. Αμέσως και χωρίς να χάσω την ευκαιρία βρήκα τον υπεύθυνο του περίπτερου και άρχισα τις διαπραγματεύσεις μαζί του, για να πάρω μαζί μου στην Ελλάδα, τουλάχιστον ένα απο αυτά τα τέσσερα καφεόδεντρα. Παρότι δεν ήταν καθόλου σίγουρος ότι θα μου επέτρεπαν στο αεροδρόμιο να το φέρω πίσω στην Ελλάδα μαζί μου και μετά από αρκετή προσπάθεια, μου το έδωσε τελικά.
Αγχωμένος λοιπόν για το τι θα συμβεί στο Ελ. Βενιζέλος και μετά από 17 ώρες πτήσεως με το γλαστράκι στα χέρια μου, κατάφερα να το φέρω άθικτο και χωρίς να αντιμετωπίσω κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα με τις Ελληνικές και Ιαπωνικές Αρχές. Έτσι λοιπόν, ένα μικρό καφεόδεντρο, ξεκίνησε το ταξίδι του από την Κολομβία, έμεινε λίγες μέρες στην Ιαπωνία και τελικά κατέληξε στην Ελλάδα και στο σπίτι μου.










